Tại talkshow “Tín dụng 2026 - Cân bằng mục tiêu tăng trưởng và ổn định vĩ mô”, TS. Phạm Xuân Hòe đưa ra một góc nhìn thẳng thắn: “Vấn đề không phải tiền có chảy ra hay không, mà là doanh nghiệp Việt Nam có đủ sức chịu lãi suất hay không.”
📌 Tăng trưởng tín dụng không phải mục tiêu cuối cùng
Theo ông, điều quan trọng không nằm ở con số tín dụng tăng bao nhiêu %, mà ở:
- Doanh nghiệp có hấp thụ được vốn hay không
- Dòng tiền có đủ mạnh để trả nợ ngân hàng hay không
Tín dụng vốn chỉ là nguồn bổ sung, không phải “máu” chính của doanh nghiệp.
⚠️ Nghịch lý vốn ngân sách - rủi ro nợ xấu
Ví dụ doanh nghiệp xây lắp:
- Ngân sách ứng trước ~10%
- Phần còn lại phải vay ngân hàng
- Quyết toán kéo dài nhiều tháng, thậm chí sang năm sau
👉 Dòng tiền bị tắc
👉 Khoản vay có thể thành nợ xấu
👉 Doanh nghiệp mắc kẹt, ngân hàng cũng chịu rủi ro
💸 Lãi suất 10 - 11%: Sản xuất chịu nổi?
Hiện lãi suất cho vay sản xuất khoảng 10% và có thể lên 10,5 - 11%.
Theo TS. Hòe:
- Nhiều doanh nghiệp không thể chịu nổi chi phí vốn này
- Khi đó, tín dụng sẽ tìm đến nơi “chơi được”
Và nơi đó thường là:
🏠 Bất động sản
📈 Chứng khoán
Vì dòng tiền luôn tìm nơi có khả năng sinh lời nhanh và chắc chắn.
🎯 5 lĩnh vực ưu tiên - nhưng không dễ tiếp cận
Ngân hàng Nhà nước ưu tiên tín dụng cho:
- Xuất khẩu
- Nông nghiệp - nông thôn
- Công nghệ cao
- Nông nghiệp xanh
- Đổi mới sáng tạo
Nhưng để được hưởng lãi suất ưu đãi, doanh nghiệp phải:
- Có lãi
- Minh bạch
- Có kiểm toán/quyết toán thuế rõ ràng
👉 Rất nhiều doanh nghiệp không đáp ứng được điều kiện này.
📊 Đừng chạy theo GDP bằng mọi giá
TS. Phạm Xuân Hòe cảnh báo:
- Bơm tiền có thể làm GDP tăng
- Nhưng chưa chắc thu nhập người dân tăng
Nếu đầu tư công chậm giải ngân, phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng:
- GDP có thể đẹp trên giấy
- Nhưng doanh nghiệp thiếu tiền mặt
- Người lao động có thể không có thưởng Tết
Ông cho rằng cần nhìn cả GNE (thu nhập quốc dân), không chỉ GDP.
🔎 Tăng trưởng phải dựa vào năng suất
Theo ông, tăng trưởng bền vững phải dựa vào:
- Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP)
- Giá trị gia tăng thực chất
- Cải thiện thu nhập người dân
Nếu chỉ dựa vào vốn và lao động, đến lúc nào đó nền kinh tế sẽ phải trả giá bằng những cú sốc điều chỉnh mạnh.
